Kumaş sözlüğü
Ev tekstili kumaşlarında geçen terimlerin kısa tanımları: tel sayısı, iplik numarası, gramaj, apre, ranforce, percale, saten, dak, flanel ve diğerleri.
- Apre
- Dokuma ve boyamadan sonra kumaşa yapılan işlem: yumuşatma, su iticilik, leke tutmazlık, kırışmazlık gibi özellikler kazandırır.
- Atkı
- Kumaşta enine uzanan iplik. Dokumada çözgü ipliklerinin arasından geçirilir.
- Bezayağı
- Atkının çözgünün bir altından bir üstünden geçtiği en basit dokuma örgüsü. Ranforce, poplin ve percale bu örgüyle dokunur.
- Byaz (бязь)
- Rusya'da nevresimde en yaygın pamuklu kumaşın adı. Bezayağı dokunur; ranforceye göre ipliği daha kalın, dokusu daha seyrektir. Ham, ağartılmış, düz boyalı ve baskılı olarak satılır.
- Çözgü
- Kumaşta boyuna uzanan iplik. Dokuma tezgâhında gergin duran iplik takımıdır.
- Dak
- Sık dokunmuş, kalın ve sağlam kumaş. Katalogdakiler %65 pamuk, %35 polyester ve 180 cm endir.
- Dijital baskı
- Desenin kumaşa bilgisayardan doğrudan mürekkep püskürtülerek basılması. Kalıp gerekmez; çok renkli desenlerde ve küçük metrajlarda kullanılır.
- En
- Kumaşın kenardan kenara genişliği, santimetre ile verilir. Nevresimlik kumaşlarda 220-280 cm geniş enler yaygındır.
- Fason üretim
- Ürünün, siparişi veren firmanın tarifine ve markasına göre başka bir atölyede üretilmesi.
- Flanel
- Yüzeyi fırçalanarak tüylendirilmiş yumuşak kumaş. Ev tekstilinde satılanların çoğu pamukludur.
- Gramaj
- Kumaşın metrekare ağırlığı, g/m² ile verilir. Aynı tel sayısında iplik kalınlaştıkça gramaj artar.
- Havlu (bukle)
- Yüzeyinde ilmekler (hav) bulunan, su emici pamuklu kumaş. Havlu ve bornozda kullanılır.
- İplik numarası (Ne)
- Pamuk ipliğinin inceliği; sayı büyüdükçe iplik incelir. 30/1, tek katlı Ne 30 iplik demektir.
- Karde iplik
- Lifleri tarak makinesinde paralelleştirilen, kısa lifleri ayrılmadan eğrilen ring iplik. Penyeden daha ekonomiktir.
- Lüks ranforce (люкс ранфорс)
- Rusça pazar yerlerinde kullanılan ticari ad; bir standardı yoktur. Kumaşı tel sayısı, iplik numarası ve gramajla karşılaştırın.
- Mako saten
- Uzun lifli pamuktan (çoğunlukla Mısır pamuğu diye anılır) penye iplikle dokunan saten; sıkça merserize edilir. Resmî bir tanımı yoktur; lif ve iplik bilgisini teklifte isteyin.
- Merserize
- Pamuklu iplik ya da kumaşın gerilim altında kostikle işlenmesi. Parlaklığı ve boya alımını artırır.
- MOQ
- Minimum sipariş miktarı: bir ürün için kabul edilen en düşük sipariş (metre, adet ya da kg).
- Numune
- Siparişten önce kumaşın rengini ve tuşesini görmek için gönderilen küçük parça.
- Open-end iplik
- Rotor sistemiyle eğrilen iplik. Ring ipliğe göre ekonomiktir, tuşesi biraz daha kabadır.
- Pazen
- Tüylü pamuklu kumaş. Türkiye'de flanelle çoğu zaman aynı anlamda kullanılır.
- Penye iplik
- Kısa liflerin taranarak ayrıldığı ring iplik. Karde ipliğe göre daha düzgün ve parlaktır.
- Percale
- İnce iplikle sık (70-80 tel) bezayağı dokunan pamuklu nevresimlik kumaş. Serin ve kuru tuşe verir.
- Pike
- Petek (waffle) ya da jakarlı dokunan pamuklu yazlık örtü ve bu örtünün kumaşı.
- Polisaten (полисатин)
- Polyester iplikle saten örgüde dokunan kumaş. Pamuk satene benzer görünür ama nemi pamuk kadar emmez; az kırışır ve rengini korur.
- Poplin
- Çözgüsü atkıdan ince, bezayağı dokunan pamuklu kumaş. Türkiye'de ranforce ile çoğu zaman aynı anlamda kullanılır.
- Ranforce
- 57-63 tel sıklığında, bezayağı dokunan %100 pamuklu nevresimlik kumaş.
- Reaktif baskı
- Boyarmaddenin pamuk lifiyle kimyasal bağ kurduğu baskı yöntemi. Yıkamaya dayanıklı renk verir.
- Sanfor
- Kumaşın mekanik olarak önceden çektirilmesi. Dikimden sonra yıkamada çekmeyi azaltır.
- Pamuk saten
- Saten örgüyle dokunan, 82 tel ve üzeri sıklıkta, bir yüzü parlak pamuklu kumaş.
- Saten örgü
- Çözgü ipliğinin birkaç atkının üstünden geçerek uzun yüzeyler oluşturduğu örgü. Kumaşa parlak ve kaygan bir yüz verir.
- Stripe saten (çizgili saten)
- Parlak ve mat şeritlerin dokuma sırasında oluştuğu saten. Kumaş tek renk olsa da ton sür ton çizgili görünür; çizgi 1, 2, 3 cm gibi genişliklerle anılır.
- Tel sayısı
- Kumaşın santimetrekaresindeki çözgü ve atkı ipliklerinin toplamı. İnç ile yapılan sayım thread count (TC) olarak geçer ve yaklaşık 2,54 katıdır.
- Top
- Kumaşın sarılı olarak satıldığı rulo. Top boyu metre ile verilir ve ürüne göre değişir.
- Twill saten (твил-сатин)
- Rusça satışta kullanılan ticari ad. Twill dimi (çapraz) örgünün adıdır, ama bu adla satılan kumaşların örgüsü farklı olabilir. Örgüyü ve kompozisyonu teklifte sorun.